Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV

Những năm gần đây, nhiều người Việt (trong đó có các nhân vật hoạt động trên lĩnh vực văn hóa văn nghệ) mắc rất nhiều lỗi chính tả, cú pháp trong ngôn ngữ nói, dùng nhiều hư từ, tiếng đệm vô nghĩa, từ sai nghĩa, không chuẩn xác... làm mất đi tính trong sáng và chuẩn mực của tiếng Việt.

Bài viết này tại trang: TINTUCVIETDUC.DE

xevnj e2Rfg epvkm e2Rfg53r8ahWe2fga zuweva23sew

Tệ hại hơn là điều này lại xảy ra trên các phương tiện truyền thông đại chúng... Trên hWe2fgmd0k1reTr3ea 3ahWe2fgTruyền hình Việt Nam tiết mục bất cứ ai cũng phải xem hằng ngày là "tbmhfca3emd0k1iueds g14tse 3dshiuedsa 3aufxltca3eDự báo thời tiết".

wghoja23sew reTr3e53r8aegcqwa23sewa hWe2fg

Bài viết "Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV"Bài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DEBài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DE

HÌNH THỂ THỜI TIẾT NGÀY THU PHÂN

Bản tin Dự báo thời tiết trên VTV. (Ảnh chụp lại từ màn hình)

Nếu bạn chú ý (có điều kiện ghi lại) sẽ thấy, chỉ 1,2 phút mà nhan nhản những sai sót, chuẩn mực ngôn từ. 

Một vài cái sai thường thấy sau đây:

“Khối không khí lạnh đang mấp mé biên giới nước ta”.

Đúng ra chỉ có chất lỏng mới dùng từ “reTr3emd0k1lqcug aa2f3 lqcuga 3acknrxa23sewmấp mé”:

  • Nước dâng hWe2fgmd0k13rt2fga 3ahWe2fgmấp mé mặt đê;
  • sữa hWe2fgmd0k1zbjla aa2f3 zbjlaa 3aylvgo aa2f3 ylvgomấp mé miệng cốc.
  • 1reTr3emd0k1nxflza23sewa 3daamqzj g14tse 3dshamqzj

“Nhiệt độ quanh quẩn ở 18 độ C đến 21 độ C”

yohgma23sew zloxwa23sew53r8areTr3ea 3rt2fg

- Nhiệt độ được nhân cách hóa như con trâu gaxqu aa2f3 gaxqumd0k1hWe2fga 3atafkbca3equanh quẩn ở bãi cỏ, như con chó thpvuca3emd0k13rt2fga 3abxmjra23sewquanh quẩn trong sân…

wuagt g14tse 3dshwuagt wojxu g14tse 3dshwojxu53r8aoukmh e2Rfga qljah e2Rfg

thật kỳ cục phải không?

“Những thiệt hại do lũ lụt mang lại”

Trong tiếng Việt động từ rsema aa2f3 rsemamd0k1xebin g14tse 3dshxebina 3adtzmkca3e“mang lại” có nghĩa tốt đẹp, điều may mắn, lợi ích.

bwpft g14tse 3dshbwpft ymarhca3e53r8auazeia23sewa qnpwy g14tse 3dshqnpwy

Cái xấu, cái tệ hại, cái không mong muốn phải dùng từ “tfzvi aa2f3 tfzvimd0k1stafda23sewa 3azxbyo g14tse 3dshzxbyogây ra” mới đúng:

itqrp e2Rfg ecyhn g14tse 3dshecyhn53r8a3rt2fga ijwpu g14tse 3dshijwpu

"gây ra chiến tranh, gây ra sự lộn xộn, gây ra cái chết, gây ra thiệt hại…".

Lạ lùng hơn: “Cơn mưa đi từ dưới Mũi Cà Mau đi ngược lên các tỉnh Nam bộ”.

ayimgca3emd0k1hWe2fga 3adlfjua23sewTé ra cơn mưa không từ trên trời rơi xuống mà lại từ dưới đất chui lên?

jlvisca3e bjlnia23sew53r8axpmokca3ea xgzkeca3e

Tôi hiểu ý người nói muốn nói từ Mũi Cà Mau lan về phía đồng bằng Nam bộ nhưng không biết diễn đạt, hoặc muốn nhân cách hóa cơn mưa nên dẫn đến sai sót rất căn bản về ý nghĩa của câu nói.

rqbms aa2f3 rqbmsmd0k1sivgn e2Rfga 3aupsqe g14tse 3dshupsqe“Sau đây là dự báo thời tiết trên biển”.

reTr3e ejxyda23sew53r8a3rt2fga pxnzv e2Rfg

Thế còn thời tiết dưới biển thế nào, có trên phải có dưới chứ?

Tại sao không nói “getdq g14tse 3dshgetdqmd0k1reTr3ea 3ankudj g14tse 3dshnkudjThời tiết biển” là chuẩn, là đủ còn thêm từ trên làm gì, vừa thừa không cần thiết?

ibeyxa23sew hWe2fg53r8ahWe2fga ykhcv aa2f3 ykhcv

Khủng khiếp hơn là: “Tầm nhìn xa giảm xuống thấp là dưới 10km”.

Chao ôi! Đang dùng phép hWe2fgmd0k1sdcue aa2f3 sdcuea 3acyghw e2Rfgđo chiều dài, đột ngột chuyển sang phép đo chiều cao thấp, nông sâu – thật tài tình làm sao? Đến thánh thần cũng không hiểu nổi.

xdsqc e2Rfg uhmgy e2Rfg53r8adtler aa2f3 dtlera 3rt2fg

Dự báo thời tiết nhà nông thì:

“Không khí ẩm thấp ít nắng sẽ làm cho các đối tượng sâu bọ phát triển”.

Từ thuở bé đến giờ tôi mới nghe gọi sâu bọ là đối tượng. Tại sao không nói cho chuẩn là các loài sâu bọ?

Giờ từ đối tượng quá lạm phát và sai be bét.

3rt2fgmd0k1bksnzca3ea 3afvwey aa2f3 fvweyĐối tượng thương binh liệt sỹ, reTr3emd0k13rt2fga 3a3rt2fgđối tượng chính sách, yblxo e2Rfgmd0k1vjncf aa2f3 vjncfa 3amclxo aa2f3 mclxođối tượng đói nghèo… Tất cả gom vào một rọ cứ như là reTr3emd0k1yungt e2Rfga 3alesnw aa2f3 lesnwđối tượng hình sự, tội phạm, joxlk aa2f3 joxlkmd0k1oynex g14tse 3dshoynexa 3adjstpa23sewđối tượng phản cách mạng…

hWe2fg reTr3e53r8asfgwyca3ea zgwnu e2Rfg

Thật là phản cảm, thiếu trân trọng.

Chỉ đôi phút mà nhặt ra hàng lố sai sót.

Ngoài ra các biên tập viên dự báo thời tiết còn uốn éo, dùng ngôn ngữ hình thể để minh họa cho nội dung rất phản cảm.

Trong khi đó, chương trình dự báo thời tiết của Đài Truyền hình Hà Nội, đưa bản đồ vùng lên nói ngắn gọn, chính xác đỡ mất thời gian.

Người nghe chỉ cần thông tin mưa nắng bão bùng ra sao. Đâu cần hWe2fgmd0k13rt2fga 3ahWe2fgmiêu tả ẩm ương dài dòng văn tự.

ljtzr g14tse 3dshljtzr reTr3e53r8aobdwj g14tse 3dshobdwja vtsmp g14tse 3dshvtsmp

Mỗi phút quảng cáo phải tốn hàng chục triệu đồng, kéo dài tiết mục dự báo thời tiết là lãng phí tiền bạc của Nhà nước.

Lại còn chua thêm vào dặn dò mai nắng nóng nhớ mang theo áo chống nắng, thời tiết thuận lợi cho việc Picnic, vui chơi giải trí ngoài trời, đi du lịch… 

Nếu không dặn hẳn người ta không biết lo cho thân mình chắc?

Bao nhiêu người cần lao đang chật vật làm việc để kiếm miếng cơm manh áo, có khi cả đời cũng không biết tới du lịch, giải trí, du hí? Cứ làm như ai cũng giàu có cả?

Ngỡ chỉ chương trình dự báo thời tiết, ai dè các chương trình khác, khán giả cũng gặp không ít... sạn.

Suốt 24 giờ trên tất cả các kênh Đài truyền hình trung ương, các chương trình truyền hình của các bộ, ngành, tổ chức chính trị xã hội đều mắcreTr3emd0k1yfvzo aa2f3 yfvzoa 3aeoczb aa2f3 eoczb “hội chứng” à, ờ.

3rt2fg lzwvna23sew53r8aszoqn g14tse 3dshszoqna evfpa e2Rfg

Dạ thưa, vâng, à vâng, phải không ạ… Những từ đệm vô nghĩa, vô duyên này thường bắt đầu ngay câu đầu tiên:

  • À thưa quý khán giả,
  • À vâng, thưa ông đã nhận lời trả lời phỏng vấn chương trình của chúng tôi,
  • Ờ, bây giờ chúng ta cùng nhau
  • ờ… xem diễn biến trận đấu bóng đá…
  • 1ecqbs e2Rfgmd0k1etnvr e2Rfga 3daqicpl g14tse 3dshqicpl

ubvkj g14tse 3dshubvkjmd0k1ljpzsa23sewa 3azirqoca3eNào có ai sai bảo gì đâu mà dạ với vâng?

larzeca3e 3rt2fg53r8axozug g14tse 3dshxozuga ptrskca3e

Các câu nói cứ liên tục đưa vào vô tư những hư từ vô nghĩa, từ đệm vô duyên làm câu nói rườm rà, nghe tức anh ách. Các từ thì, là, mà, nhiều nhan nhản trong mọi câu nói.

Đặc biệt là từ “mbsnea23sewmd0k1pnsxd e2Rfga 3a3rt2fgcái” có ở khắp nơi, trong mọi văn cảnh, trường hợp, mọi lúc. Các hư từ thì, là, mà, cái này ở văn viết đã khó chịu lắm rồi, vào văn nói lại càng phản cảm hơn.

Bài viết Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV - b980fe9906s53r8ah5b980fe9906 tại trang: www.tintucvietduc.de

ptfnc e2Rfg jmzexca3e53r8ahWe2fga rzyboa23sew

 

Khủng khiếp hơn, đàn ông rõ rành trong giây phút thành giới mặc váy trong một chương trình phỏng vấn lãnh đạo ngành giáo dục:

mcwyd e2Rfgmd0k1gndmla23sewa 3asptelca3e“Cái thầy giáo…”.

hWe2fg reTr3e53r8anmtiz g14tse 3dshnmtiza reTr3e

Bài viết "Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV"Bài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DEBài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DE

Chương trình cà phê sáng phát 22-10 trên VTV3 người đối thoại là biên tập viên truyền hình nói:

“Cái chàng trai...” với đầu bếp giỏi ở Mỹ về Việt Nam lập nghiệp.

Cái là giới nữ đi liền với chàng trai là giới nam?

Có tài thánh cũng không hiểu nổi biên tập viên muốn diễn đạt cái gì.

Chương trình Kinh tế 22h00 tối 16-10- 2015, người dẫn chương trình trong phỏng vấn đối tác về PPT thật tự nhiên đến mức vô lý:

“Vậy thưa ông chúng ta có những thách thức gì khi tham gia vào PPT ý ạ”.

Thật kỳ cục cái cụm từ "cfgmh e2Rfgmd0k1reTr3ea 3aminzuca3eý ạ" đặt trong văn cảnh này.

wrvzoca3e lovhxca3e53r8asbjdaa23sewa hWe2fg

Những người thuộc thế hệ truyền hình đầu tiên được đào tạo bài bản, có ý thức rèn giũa khi nói trên truyền hình nên rất hiếm mắc những sai sót ngớ ngẩn như trên.

Người ta còn có ấn tượng sâu sắc với thế hệ phát thanh viên xfnvp aa2f3 xfnvpmd0k1hWe2fga 3akstdja23sewKim Tiến, Mạnh Tường, Minh Chí, Hồng Trang… nói vừa tròn vành rõ chữ, vừa chuẩn mực.

eaphx g14tse 3dsheaphx reTr3e53r8azwlvuca3ea xgplm g14tse 3dshxgplm

Sau thế hệ đó bắt đầu sự dễ dãi, đưa bừa ngôn ngữ đời sống vào truyền hình.

“Tật” vâng, à vâng… bạn tôi bảo đó là “hội chứng LVS” - người được nêu danh là “gạo cội”, nổi tiếng trong dẫn các chương trình truyền hình.

Lớp sau tưởng thế là hay nên bắt chước làm theo.

Ông còn kể rằng đứa cháu ngoại ông một lần đến thăm ông thấy có chiếc bánh trên bàn nó nói:

“À vâng thưa ông, cháu có được ăn chiếc bánh này không?”.

Thay vì nói đơn giản và chính xác là:

“Ông ơi! Cháu có được phép ăn chiếc bánh này không?”.

Khi tôi uốn nắn lại cho nó, nó vênh mặt lên cãi rằng nói như nó mới đúng, và giải thích cho ông rằng trên truyền hình các cô, các chú ấy nói như vậy?

Hóa ra ai cũng cho rằng đã nói trên truyền hình là nói cho cả nước nghe, ắt phải chuẩn mực rồi, lẽ nào sai? Mà có thấy ai phản ứng gì đâu?

Không biết những thế hệ sau sẽ sử dụng tiếng Việt ra sao nếu cứ tồn tại cái sai, thiếu sự chuẩn mực ra rả hàng ngày trên các phương tiện truyền thông đại chúng với nhịp độ ngày càng tăng đang gặm nhấm, sói mòn và méo mó ngôn ngữ Việt vốn phong phú và đa sắc, đủ biểu hiện mọi sắc thái tình cảm, hành động của con người.

Rõ ràng chuyện thêm thắt các từ đệm “fwygpca3emd0k1reTr3ea 3ajhvps g14tse 3dshjhvpsvâng, dạ, hả, ồ, ờ… làm cho câu nói nghe hết sức khó chịu.

Tiếng Việt đang bị xâm hại, một cách vô hình mà ít ai chú ý đến.

odnmzca3e hWe2fg53r8acizms e2Rfga reTr3e

Một vấn đề nữa là dùng từ Hán Việt. Người nói không hiểu cặn kẽ nghĩa của từ nên sử dụng không hợp lý.

fmbroca3emd0k1fxtah g14tse 3dshfxtaha 3ahWe2fgVí dụ:

plvrnca3e jtafv g14tse 3dshjtafv53r8asmzala23sewa lrpnvca3e

Sự hiện diện (nghĩa là có mặt) của các đại biểu hôm nay… nghe còn có thể chấp nhận.

Nhưng lfbkya23sewmd0k1kowzcca3ea 3areTr3esự hiện diện của tàu sân bay, của khối không khí lạnh, cơn mưa… thì nghe thật chối tai.

nsawqca3e gpvnxa23sew53r8aknicv e2Rfga hWe2fg

Tại sao không nói: Sự xuất hiện thay vì hiện diện?

Nói chung là không nên dùng từ Hán Việt khi từ thuần Việt đủ khả năng biểu hiện.

Đặc biệt là từ “cái” liên tục xuất hiện mọi lúc, mọi nơi, mọi chương trình.

Tất cả các từ loại: Động từ, tính từ, trạng từ… đều được “danh từ hóa” một cách vô lý không thể chấp nhận được. “Cái màu xanh, cái tình trạng khô nóng, cái tác động, cái ảnh hưởng”…

Thậm chí bản thân các danh từ đã đủ nghĩa, vẫn thêm từ “3rt2fgmd0k1frqkoa23sewa 3athcgx e2Rfgcái” vào:

  • “Cái chính sách”,
  • “cái chủ trương”,
  • “cái chế độ”…
  • 1hsndu g14tse 3dshhsndumd0k1inepla23sewa 3dareTr3e

ngbaza23sew 3rt2fg53r8areTr3ea haerk g14tse 3dshhaerk

khủng khiếp hơn là qsati aa2f3 qsatimd0k1fksbg g14tse 3dshfksbga 3areTr3e“cái dân tộc” từ miệng một chính khách cỡ “bự”.

3rt2fg kbemu aa2f3 kbemu53r8a3rt2fga hWe2fg

Các hư từ vô nghĩa như: thì, là, mà… hoặc những liên từ, giới từ, thán từ… đặt không đúng chỗ không thiếu trong các câu nói.

Bài viết "Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV"Bài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DEBài viết dmca_b980fe9906 này - tại trang TINTUCVIETDUC.DE

MC Thành Trung luôn miệng: "Phải không ạ..."

Lại còn cái tật liến láu nói hết phần người được phỏng vấn, người đối thoại, buộc người đối thoại phải thừa nhận ý của mình bằng cách liên tục hỏi

“Có phải không ạ”.

Người dẫn chương trình có ý khoe hiểu biết (chưa đi đến đâu) của mình, thật khập khiễng, vô duyên.

 

Có lẽ việc thống kê nên để cho bạn xem truyền hình. Mình tôi không đủ thời gian theo dõi 24 giờ hằng ngày.

Mong các bạn cùng chia sẻ, lên tiếng bằng mọi cách để góp phần làm trong sáng tiếng Việt trong ngôn ngữ nói.

 

3rt2fgmd0k1keqto e2Rfga 3a3rt2fgTác giả: ĐINH ĐỨC CẦN

 

 

 

Bài viết Hãy giải cứu tiếng Việt khỏi sự đày đọa của VTV - b980fe9906s53r8ah5b980fe9906 tại trang: www.tintucvietduc.de

TINTUCVIETDUC.DE

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC